HMK 103 Kapsamında Adli Tatilde Görülecek Temel Dava ve İşler
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 103. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, adli tatilde ancak kanunda sayılan sınırlı dava ve işler görülür. İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve delillerin tespiti gibi geçici hukuki koruma talepleri, deniz raporlarının alınması ve dispeçci atanması talepleri ile bunlara karşı yapılacak itirazlar ve diğer başvurular hakkında karar verilmesi adli tatil kapsamındadır. Ayrıca her çeşit nafaka davaları ile soybağı, velayet ve vesayete ilişkin dava ya da işler de bu dönemde bakılır. Nüfus kayıtlarının düzeltilmesi işleri ve davaları da adli tatilde görülecek işler arasında yer alır.
İşçilerin Açtığı Davalar ve Geçici Hukuki Koruma Tedbirleri
İş hukuku ve ticari uyuşmazlıklara ilişkin belirli süreçler de adli tatilde görülmeye devam eder. Hizmet akdi veya iş sözleşmesi sebebiyle işçilerin açtıkları davalar adli tatilde bakılan işlerdendir. Ticari defterlerin kaybından dolayı kayıp belgesi verilmesi talepleri ile kıymetli evrakın kaybından doğan iptal işleri de bu dönemde yürütülür. Ayrıca adli tatilde yapılmasına karar verilen keşifler ile tahkim hükümlerine göre mahkemenin görev alanına giren dava ve işler adli tatilde görülür.
İflas, Konkordato ve Çekişmesiz Yargı İşleri
İflas ve konkordato ile sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırılmasına ilişkin işler ve davalar adli tatilde görülen işler arasındadır. Bunun yanı sıra çekişmesiz yargı işleri genel olarak adli tatilde görülmeye devam eder. Kanunlarda ivedi olduğu belirtilen veya taraflardan birinin talebi üzerine, mahkemece ivedi görülmesine karar verilen dava ve işler de adli tatil süresince mahkemelerce ele alınır.
Adli Tatilde İşlerin Erteleme Koşulları ve Yapılabilecek Diğer İşlemler
Adli tatilde bakılması gereken işlerin ertelenmesi belirli şartlara bağlanmıştır. Tarafların anlaşması hâlinde veya dava bir tarafın yokluğunda görülmekte ise hazır olan tarafın talebi üzerine, yukarıdaki iş ve davalara bakılması adli tatilden sonraya bırakılabilir. Öte yandan, adli tatilde görülecek işler dışında kalan dava ve işlerle ilgili olarak verilen dava, karşı dava, istinaf ve temyiz dilekçeleri ile bunlara karşı verilen cevap dilekçelerinin ve dosyası işlemden kaldırılan davaları yenileme dilekçelerinin alınması, ilam verilmesi, her türlü tebligat, dosyanın başka bir mahkemeye, bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya gönderilmesi işlemleri adli tatil boyunca yapılır. Bu düzenlemeler bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtay incelemelerinde de uygulanır.
Sık sorulan sorular
Adli tatilde görülecek işler dışındaki davalarda hangi tebligat veya dilekçe işlemleri yapılabilir?
Adli tatilde kapsama girmeyen dava ve işlerle ilgili olarak verilen dava, karşı dava, istinaf ve temyiz dilekçeleri ile bunlara karşı verilen cevap dilekçelerinin ve dosyası işlemden kaldırılan davaları yenileme dilekçelerinin alınması, ilam verilmesi, her türlü tebligat ve dosyanın başka bir mahkemeye, bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya gönderilmesi işlemleri yapılır.
HMK 103 hükümlerinin üst derece mahkemelerindeki uygulanma durumu nedir?
HMK 103 maddesi hükümleri, bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtay incelemelerinde de uygulanmaktadır.
Resmî kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirme gerekir.