Postada Elkoyma Tedbirinin Kapsamı ve Karar Merci
Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 129. maddesinin birinci fıkrasına göre, suçun delillerini oluşturduğundan şüphe edilen ve gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturma ve kovuşturmada adliyenin eli altında olması zorunlu sayılan gönderilere elkonulabilir. Bu tedbir, posta hizmeti veren her türlü resmî veya özel kuruluşta bulunan gönderileri kapsar. Elkoyma işlemi kural olarak hâkim kararı ile gerçekleştirilir; ancak gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının kararı ile de gönderilere elkonulması mümkündür.
Gönderilerin Teslimi, Mühürlenmesi ve Zarfların Açılması Yasağı
Karar veya emrin bildirilmesi üzerine elkoyma işlemini icra eden kolluk memurları, kapsama giren gönderilerin içinde bulunduğu zarf veya paketleri doğrudan açamazlar. Kanunun ikinci fıkrası uyarınca elkonulan gönderiler, ilgili posta görevlilerinin huzuru ile mühür altına alınır ve derhâl elkoyma kararını veya emrini veren hâkim ya da Cumhuriyet savcısına teslim edilir.
Varsayımsal örnek: Posta kargosunda şüpheli bir paket için tedbir kararı uygulandığında, kolluk görevlileri paketi yerinde açmadan posta görevlisinin yanında mühürleyerek karar merciine iletir; bu işlem doğrudan bir suçluluk veya beraat sonucu doğurmaz.
Kolluk Tarafından Paket Açılmasına İzin Verilen Özel Suçlar
Kanunun 129. maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan belirli suçlar bakımından paket açma yasağına bir istisna getirilmiştir. Elkoyma karar veya emrinin bu maddede sınırlı olarak sayılan suçlarla ilgili verilmesi hâlinde zarf veya paketler, Cumhuriyet savcısının talimatıyla kolluk memurları tarafından açılabilir. Bu suçlar şunlardır:
a) 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması veya el değiştirmesi (madde 174) ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (madde 188) suçları.
b) 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun 12 nci ve 13 üncü maddelerinde tanımlanan suçlar.
c) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 67 nci ve 68 inci maddelerinde tanımlanan suçlar.
İlgililere Bildirim ve Gönderilerin İadesi
Soruşturma ve kovuşturmanın amacına zarar vermek olasılığı bulunmadığı takdirde, alınan postada elkoyma tedbirleri ilgililere bildirilir. Ayrıca yapılan incelemeler sonucunda açılmamasına karar verilen veya açılıp da içeriği bakımından adliyenin eli altında tutulmasına gerek bulunmadığı anlaşılan gönderiler, hemen ilgililerine teslim olunur.
Sık sorulan sorular
Elkonulan posta gönderisi ne zaman ilgilisine iade edilir?
Açılmamasına veya açılıp da içeriği bakımından adliyenin eli altında tutulmasına gerek bulunmadığına karar verilen gönderiler hemen ilgililerine teslim edilir.
Postadaki zarf veya paketler hangi hallerde kolluk tarafından açılabilir?
Sadece TCK madde 174, TCK madde 188, 6136 sayılı Kanunun 12 ve 13. maddeleri ile 2863 sayılı Kanunun 67 ve 68. maddelerinde tanımlanan suçlara ilişkin verilen kararlarda Cumhuriyet savcısının talimatıyla kolluk tarafından açılabilir.
Postada elkoyma tedbiri ilgililere bildirilir mi?
Soruşturma ve kovuşturmanın amacına zarar vermek olasılığı bulunmadıkça alınan tedbirler ilgililere bildirilir.
Resmî kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirme gerekir.