Avukat Bürolarında Arama Şartları ve Katılım Esasları
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 130. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, avukat bürolarının aranması belirli yetki ve katılım şartlarına bağlanmıştır. Bir avukat bürosu ancak mahkeme kararı ile ve kararda açıkça belirtilen olayla ilgili olarak aranabilir. Arama işlemi Cumhuriyet savcısının denetiminde gerçekleştirilir. İşlem sırasında baro başkanı veya onu temsil eden bir avukatın hazır bulundurulması zorunludur.
Elkoyma Kararı, Mesleki İlişki İtirazı ve Mühürleme Usulü
Arama sonucunda elkonulmasına karar verilen şeyler bakımından bürosunda arama yapılan avukat, baro başkanı veya baro başkanını temsil eden avukat karşı koyma hakkına sahiptir. Bu kişiler söz konusu şeylerin avukat ile müvekkili arasındaki mesleki ilişkiye ait olduğunu öne sürerek karşı koyduklarında işlem farklı bir usule tabi olur. Karşı konulan şeyler ayrı bir zarf veya paket içerisine konularak hazır bulunanlarca mühürlenir. Gerekli kararın verilmesi soruşturma evresinde sulh ceza hâkiminden, kovuşturma evresinde ise hâkim veya mahkemeden istenir. Yetkili hâkim elkonulan şeyin avukatla müvekkili arasındaki mesleki ilişkiye ait olduğunu saptarsa, elkonulan şey derhal avukata iade edilir ve yapılan işlemi belirten tutanaklar ortadan kaldırılır. Maddede öngörülen bu kararlar yirmi dört saat içinde verilir.
Postada Elkoyma Durumunda Uygulanacak Usul
CMK madde 130'un üçüncü fıkrasına göre, postada elkoyma durumunda da benzer koruma koridoru mevcuttur. Bürosunda arama yapılan avukatın, baro başkanının veya onu temsil eden avukatın karşı koyması üzerine ikinci fıkrada belirtilen usuller birebir uygulanır. Yani evrak veya paket ayrı bir zarf veya pakete konularak mühürlenir ve yetkili hâkime sunulur. Varsayımsal örnek: Bir soruşturma kapsamında avukatın bürosundaki gönderilere veya gelen postalara elkonulmak istendiğinde, aramada hazır bulunan baro temsilcisi avukatı bu belgelerin müvekkil ilişkisine dair olduğunu öne sürerek karşı koyarsa, söz konusu gönderi mühürlenip sulh ceza hâkimine sevk edilir.
Sık sorulan sorular
Avukat bürolarında arama kararı kimin denetiminde uygulanır ve kimlerin katılımı gerekir?
Arama işlemi mahkeme kararı ile ve kararda belirtilen olayla ilgili olarak Cumhuriyet savcısının denetiminde yapılır. Arama sırasında baro başkanı veya onu temsil eden bir avukatın hazır bulundurulması şarttır.
Mesleki ilişkiye ait olduğu öne sürülen eşya hakkında hâkim ne kadar sürede karar vermelidir?
Yetkili hâkim veya mahkeme, elkonulan şeyin avukat ile müvekkili arasındaki mesleki ilişkiye ait olup olmadığına ilişkin kararı yirmi dört saat içinde verir.
Resmî kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirme gerekir.