CMK 137 Kapsamında Kararların Yerine Getirilmesi ve Tutanak Düzenlenmesi
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 137. maddesinin birinci fıkrasına göre, 135 inci maddeye göre verilecek karar gereğince Cumhuriyet savcısı veya görevlendireceği adlî kolluk görevlisi, telekomünikasyon hizmeti veren kurum ve kuruluşların yetkililerinden iletişimin tespiti, dinlenmesi veya kayda alınması işlemlerinin yapılmasını ve bu amaçla cihazların yerleştirilmesini yazılı olarak istediğinde, bu istem derhâl yerine getirilir; yerine getirilmemesi hâlinde zor kullanılabilir. Ayrıca kanun, işlemin başladığı ve bitirildiği tarih ve saat ile işlemi yapanın kimliğinin bir tutanakla saptanmasını zorunlu kılmaktadır.
Kayıtların Çözülmesi ve Türkçe'ye Çevrilmesi Usulü
CMK 137. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, 135 inci maddeye göre verilen karar gereğince tutulan kayıtlar, Cumhuriyet Savcılığınca görevlendirilen kişiler tarafından çözülerek metin hâline getirilir. Kayıtların yabancı dilde olması durumunda ise söz konusu kayıtlar, tercüman aracılığı ile Türkçe'ye çevrilir.
İletişim Kayıtlarının Yok Edilmesi Şartları ve Süreçleri
Maddenin üçüncü fıkrasına göre, 135 inci maddeye göre verilen kararın uygulanması sırasında şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi ya da aynı maddenin birinci fıkrasına göre hâkim onayının alınamaması halinde, bunun uygulanmasına Cumhuriyet savcısı tarafından derhâl son verilir. Bu durumda, yapılan tespit veya dinlemeye ilişkin kayıtlar Cumhuriyet savcısının denetimi altında en geç on gün içinde yok edilerek, durum bir tutanakla tespit edilir. Ayrıca beraat kararı verilmesi durumunda da tespit veya dinlemeye ilişkin kayıtlar, hâkim denetimi altında aynı usulle yok edilir. Varsayımsal örnek: Hakkında iletişim tespiti kararı uygulanan bir şüpheli hakkında soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilirse, söz konusu kayıtların kanuni süre içerisinde savcı denetiminde yok edilmesi gerekecektir.
Tedbir Sonrası İlgiliye Yazılı Bilgilendirme Yapılması
CMK 137. maddesinin dördüncü fıkrası, kayıtların yok edilmesi sonrasındaki bildirim yükümlülüğünü kapsar. Tespit ve dinlemeye ilişkin kayıtların yok edilmesi halinde soruşturma veya kovuşturma evresinin bitiminden itibaren, en geç onbeş gün içinde, Cumhuriyet başsavcılığı veya mahkeme, tedbirin nedeni, kapsamı, süresi ve sonucu hakkında ilgilisine yazılı olarak bilgi verir.
Sık sorulan sorular
Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse kayıtlar ne kadar sürede yok edilir?
Şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi halinde, tespit veya dinlemeye ilişkin kayıtlar Cumhuriyet savcısının denetimi altında en geç on gün içinde yok edilerek bir tutanakla tespit edilir.
Beraat kararı verildiğinde yok etme işlemi kimin denetiminde yapılır?
Beraat kararı verilmesi durumunda tespit veya dinlemeye ilişkin kayıtlar, hâkim denetimi altında aynı usulle yok edilir.
Kayıtlar yok edildikten sonra ilgilisine bilgi verme süresi nedir?
Tespit ve dinlemeye ilişkin kayıtların yok edilmesi halinde soruşturma veya kovuşturma evresinin bitiminden itibaren en geç onbeş gün içinde Cumhuriyet başsavcılığı veya mahkeme tarafından ilgilisine yazılı olarak bilgi verilir.
Resmî kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirme gerekir.
