TCK Madde 137 Kapsamında Nitelikli Haller ve Ceza Artırımı
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 137. maddesi uyarınca, ilgili maddelerde tanımlanan suçların işleniş şekline bağlı olarak verilecek cezada artırıma gidilmesi öngörülmüştür. Maddenin birinci fıkrasına göre suçların, kamu görevlisi tarafından ve görevinin verdiği yetki kötüye kullanılmak suretiyle veya belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle işlenmesi hallerinde verilecek ceza yarı oranında artırılır. Varsayımsal örnek: Bir kişinin sahip olduğu mesleki yetkileri kullanarak bir fiili işlemesi durumunda bu nitelikli hal gündeme gelebilir; ancak somut olayın özelliklerine göre değerlendirme yapılmalı ve doğrudan suçluluk sonucu çıkarılmamalıdır.
Ceza Sorumluluğunun Şahsiliği İlkesi ve Tüzel Kişiler
Türk Ceza Kanunu'nun 20. maddesi ceza sorumluluğuna ilişkin temel ilkeleri düzenler. Maddeye göre ceza sorumluluğu şahsidir ve kimse başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamaz. Ek olarak, tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımı uygulanamayacağı hüküm altına alınmıştır. Ancak, suç dolayısıyla kanunda öngörülen güvenlik tedbiri niteliğindeki yaptırımlar saklı tutulmuştur.
Suçta Kast Unsuru ve Olası Kast Halleri
Türk Ceza Kanunu'nun 21. maddesinin birinci fıkrası uyarınca suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır. Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. İkinci fıkrada ise olası kast hali düzenlenmiştir. Kişinin, suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiili işlemesi halinde olası kast vardır. Olası kast durumunda ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda müebbet hapis cezasına, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur; diğer suçlarda ise temel ceza üçte birden yarısına kadar indirilir.
Sık sorulan sorular
TCK 137 uyarınca ceza hangi hallerde ve ne oranda artırılır?
Kamu görevlisi tarafından görevinin verdiği yetki kötüye kullanılmak suretiyle veya belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımı uygulanabilir mi?
Tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımı uygulanamaz. Ancak, suç dolayısıyla kanunda öngörülen güvenlik tedbiri niteliğindeki yaptırımlar saklıdır.
Resmî kaynaklar
- Türk Ceza Kanunu (5237 sayılı), madde 20
- Türk Ceza Kanunu (5237 sayılı), madde 21
- Türk Ceza Kanunu (5237 sayılı), madde 137
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirme gerekir.
