Danıştay 10. Daire: Beden Gücü Kaybında Efor Kaybı Tazminatı Hesabı ve İdarenin Hizmet Kusuru

Karar incelemesi

Uyuşmazlık ve istem

Davacı, davalı idareye bağlı hastanede gerçekleştirilen tedavi ve tıbbi müdahaleler sırasındaki hizmet kusuru nedeniyle zarara uğradığını ileri sürerek maddi ve manevi tazminat ödenmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, başlangıçta Adli Tıp Kurumu raporundaki illiyet bağı kurulamadığı tespitine dayanarak davanın reddine karar vermiştir. Temyiz incelemesi ve bozma süreci sonrasında idare mahkemesi, radyoloji uzmanının raporundaki hata ile bilgilendirme eksikliğini hizmet kusuru kabul ederek hesaplanan maddi ve manevi tazminatın ödenmesine hükmetmiştir. Uyuşmazlık, davalı idarenin hizmet kusurunun bulunup bulunmadığı ve kalıcı sakatlık sonucu somut gelir kaybı oluşmasa dahi efor kaybı tazminatının hangi kriterlere göre hesaplanacağı noktalarında toplanmaktadır.

Mahkemenin gerekçesi

Danıştay 10. Dairesi, idarenin yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetinin işleyişindeki nesnel bozuklukların hizmet kusurunu oluşturduğunu ve idareye tazmin sorumluluğu yüklediğini vurgulamıştır. Sağlık hizmetlerinde eksik bilgilendirme ve hatalı teşhis raporlarının idarenin hizmet kusuru teşkil ettiği hususu sabit görülmüştür. Tazminat hukuku ilkeleri uyarınca, kişinin kalıcı sakatlığı nedeniyle çalışma gücünde azalma meydana geldiğinde, doğrudan bir gelir veya mal varlığı kaybı kanıtlanamasa dahi zarara uğrayanın harcayacağı fazla efor nedeniyle efor kaybı tazminatına hak kazandığı ifade edilmiştir. Tazminat hesabında aktif dönem için yasal emeklilik yaşı olan 65 yaşın sonuna kadar net asgari ücret dikkate alınmalıdır; bu hesaplamada 2022 yılına kadar AGİ dahil, 2022 sonrasında ise AGİ hariç net asgari ücret esas alınır. Pasif dönem için ise net asgari ücret üzerinden çalışma gücü kaybı oranı uygulanarak hesaplama yapılması gerekmektedir. Ayrıca, dava dilekçesinde idareye başvuru tarihinden itibaren faiz istenmediği hallerde, taleple bağlılık ilkesi gereğince faizin ancak dava tarihinden itibaren başlatılabileceği belirtilmiştir.

Kararın açıkladığı hukuki ayrım

Kişinin beden gücü kaybına uğraması halinde, kazancında veya mal varlığında somut bir azalma yaşanmasa dahi aynı işi yapmak için harcamak zorunda kaldığı üstün çaba nedeniyle efor kaybı tazminatı ödenmesi zorunludur. Efor kaybı tazminatı hesaplanırken 65 yaşına kadar olan aktif dönem ile 65 yaş sonrası pasif dönem ayrımı yapılmalıdır. Aktif dönem hesabında mevzuattaki AGİ değişiklikleri gözetilmeli, idari başvuru faizinin talep edilmediği durumlarda taleple bağlılık ilkesi uyarınca dava tarihi esas alınmalıdır.

Kararın sonucu

Danıştay 10. Dairesi, tarafların temyiz istemlerinin kısmen reddine ve kısmen kabulüne karar vermiştir. İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ve kısmen reddine ilişkin kısmı ile tedavi gideri tazminatına ilişkin bölümü onanmış; diğer kısımları ise belirlenen ilkeler doğrultusunda yeniden karar verilmek üzere bozulmuştur. Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık tutulmuştur.

Açıklanan nedenlerle; 1.Tarafların temyiz istemlerinin kısmen REDDİNE, kısmen KABULÜNE, 2. … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı temyize konu kararının; davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik kısmı ile davacılardan …'ın maddi tazminat isteminin tedavi giderine ilişkin bölümünün kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik kısmının ONANMASINA, diğer kısımlarının BOZULMASINA,

Bu yayın, 08.03.2023 tarihli kararın kaynak metnine dayanan bir incelemedir. Kararın kesinleştiği veya aynı sonucun başka uyuşmazlıklarda uygulanacağı varsayılmamıştır. Güncel mevzuat ve somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.