Türkiye'nin Zararına İşlenen Suçlarda Yabancının Yargılanması
Türk Ceza Kanunu'nun 12. maddesinin birinci fıkrasına göre, bir yabancı, Kanun'un 13. maddesinde yazılı suçlar dışında kalan ve Türk kanunlarına göre aşağı sınırı en az bir yıl hapis cezasını gerektiren bir suçu yabancı ülkede Türkiye'nin zararına işlerse yargılama konusu olabilir. Bu yargılamanın yapılabilmesi için failin Türkiye'de bulunması ve Adalet Bakanının istemde bulunması şarttır.
Beşinci fıkra gereğince, birinci fıkra kapsamına giren hâllerde rüşvet ve nüfuz ticareti suçlarından dolayı yargılama yapılması Adalet Bakanının istemine bağlı tutulmamıştır.
Dördüncü fıkra uyarınca, birinci fıkra kapsamına giren suçtan dolayı yabancı mahkemece mahkûm edilen veya herhangi bir nedenle davası veya cezası düşen veya beraat eden yahut suçu kovuşturulabilir olmaktan çıkan yabancı hakkında, Adalet Bakanının istemi üzerine Türkiye'de yeniden yargılama yapılır.
Varsayımsal örnek: Yabancı ülke vatandaşı olan bir kişi, yurt dışında Türkiye'nin zararına olacak ve Türk kanunlarına göre aşağı sınırı iki yıl hapis cezası gerektiren bir fiil işledikten sonra Türkiye'ye girmiş olabilir. Adalet Bakanı istemde bulunursa bu kişi hakkında Türk kanunlarına göre yargılama süreci işletilebilir.
Türk Vatandaşının veya Özel Hukuk Tüzel Kişisinin Zararına İşlenen Suçlar
Madde 12'nin ikinci fıkrası, yurt dışında işlenen suçun bir Türk vatandaşının veya Türk kanunlarına göre kurulmuş özel hukuk tüzel kişisinin zararına gerçekleşmesi halini düzenler. Bu durumda failin Türkiye'de bulunması, bu suçtan dolayı yabancı ülkede hüküm verilmemiş olması ve suçtan zarar görenin şikayette bulunması koşullarıyla fail Türk kanunlarına göre cezalandırılır.
Varsayımsal örnek: Yabancı bir şahıs, yurt dışında Türk kanunlarına göre kurulmuş bir özel hukuk tüzel kişisine karşı bir eylemde bulunursa ve bu suç dolayısıyla yabancı ülkede verilmiş bir hüküm yoksa, fail Türkiye'de bulunduğunda tüzel kişinin şikayeti üzerine yargılama gündeme gelebilir.
Mağdurun Yabancı Olduğu Durumlarda Yargılama Koşulları
Madde 12'nin üçüncü fıkrası uyarınca, mağdurun yabancı olması halinde failin Türk kanunlarına göre yargılanabilmesi Adalet Bakanının istemine bağlıdır ve belirli ek koşullara tabidir. İlk olarak, suçun Türk kanunlarına göre aşağı sınırı üç yıldan az olmayan hapis cezasını gerektirmesi şarttır.
İkinci olarak, suçluların geri verilmesi anlaşmasının bulunmaması veya geri verilme isteminin suçun işlendiği ülkenin veya failin uyruğunda bulunduğu devletin hükûmeti tarafından kabul edilmemiş olması gerekmektedir.
Sık sorulan sorular
Yabancının rüşvet veya nüfuz ticareti suçlarını Türkiye zararına işlemesi halinde Adalet Bakanının istemi aranır mı?
Hayır, TCK Madde 12'nin beşinci fıkrası uyarınca, birinci fıkra kapsamına giren hâllerde rüşvet ve nüfuz ticareti suçlarından dolayı yargılama yapılması Adalet Bakanının istemine bağlı değildir.
Mağdurun yabancı olduğu durumlarda suç için aranan ceza alt sınırı nedir?
TCK Madde 12'nin üçüncü fıkrasının (a) bendine göre suçun, Türk kanunlarına göre aşağı sınırı üç yıldan az olmayan hapis cezasını gerektirmesi gerekmektedir.
Resmî kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirme gerekir.