TYP ilave tediye sorusu, Toplum Yararına Program kapsamında okul, belediye ve diğer kamu kurumlarında çalışanlar için 19 Kasım 2025’te Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin uyuşmazlığı giderme kararıyla netleşti. Bu yazıda kararın ne dediğini, içtihadı birleştirme olmadığını, kimin talep edebileceğini ve 52 gün / kıstelyevm esasına göre yaklaşık tutarı adım adım anlatıyoruz. Sayfanın altındaki araç, resmi günlük asgari ücretlerle brüt anapara tahmini üretir; mahkeme sonucu veya ödeme garantisi değildir.

Dayanak kararlar: Yargıtay 9. HD, 19.11.2025, E. 2025/7826 K. 2025/8930 (5235 sayılı Kanun m. 35/3 uyarınca uyuşmazlığın giderilmesi, oybirliği, kesin); aynı gün E. 2025/6371 K. 2025/8931 (kanun yararına temyiz talebinin reddi). İşçi niteliği için ayrıca 9. HD, 23.11.2021, E. 2021/11404 K. 2021/15736.

TYP çalışanı hukuken işçi midir?

TYP’nin amacı, istihdamında zorluk çekilen kişilere geçici gelir desteği vermek ve toplum yararına bir işin görülmesini sağlamaktır. İŞKUR yönetmeliği ve taahhütnamedeki “işçi statüsü kazandırmaz” benzeri ifadeler, Yargıtay uygulamasını değiştirmemiştir.

Yerleşik 9. Hukuk çizgisine göre TYP’li, 4857 sayılı İş Kanunu anlamında işçidir; ilişkinin programa dayanması veya süreli olması bu vasfı ortadan kaldırmaz. 19.11.2025 kararları da bu öncülü tekrar eder. Bu, kişinin kadrolu kamu işçisi olduğu veya tüm işçilik kalemlerinin (kıdem, yıllık izin, fazla mesai) otomatik kabul edildiği anlamına gelmez. Her kalem kendi şartıyla ayrıca değerlendirilir.

İlave tediye nedir, ikramiye midir?

İlave tediye, 6772 sayılı Kanun’dan doğan kanuni bir ödemedir. 6772 m. 1, genel/katma/özel bütçeli daireler, sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait şirketler, belediyeler ve benzeri kurumlarda işçi vasfındaki kişilere her yıl birer aylık istihkak tutarında ödeme yapılmasını emreder. m. 3 ile Cumhurbaşkanı ikinci bir aylık istihkak daha verebilir. Uygulamada bu iki kalem birlikte, hafta tatili m. 4’te esas ücrete eklenmediği için yılda 52 gün olarak hesaplanır.

Buna “kamu ikramiyesi” denmesi yaygındır; hukuken 6772 ilave tediyesi, toplu iş sözleşmesindeki ek ikramiyeden (6772 ek m. 1) ayrıdır. TYP yönetmeliği (RG 29.05.2022) katılımcı ödemesini günlük asgari ücretle sınırlar; yönetmelikte ilave tediye yazmaması, Yargıtay’a göre 6772 kapsamını daraltmaz.

İstinaf çelişkisi ve Yargıtay’ın 19.11.2025 kararı

TYP’linin işçi olduğu çoğu dosyada tartışmasızdı. Asıl ayrılık, ilave tediye hakkındaydı:

• Kabul çığırı: Gaziantep BAM 7. HD, 29.02.2024, E. 2023/135 K. 2024/217 — TYP’liye ilave tediye verilir.
• Ret çığırı: Başka bir BAM 7. HD, 18.03.2025, E. 2024/2940 K. 2025/738 — program şartlı çalışıldığı için hak doğmaz.

Gaziantep BAM Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu dosyayı 5235 sayılı Kanun m. 35/3 ile Yargıtay 9. Hukuk Dairesine gönderdi. Daire, uyuşmazlığı Gaziantep kabul kararı yönünde giderdi ve kararın örneğinin BAM hukuk dairelerine duyurulmasına hükmetti.

Dikkat: Bu yol, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu kararı değildir. 5235 m. 35, bölge adliye mahkemesi daireleri arasındaki çelişkiyi giderir; bağlayıcılık ve usul, İBK’dan farklıdır. “Tarihi içtihadı birleştirme” ifadesi bu dosya için doğru değildir. Aynı gün verilen 2025/8931 sayılı kararda Adalet Bakanlığının “program çerçevesinde çalıştığı için isteyemez” gerekçeli kanun yararına temyiz talebi de reddedilmiştir.

Kararın üç cümlelik özeti

1. TYP kapsamında çalışan kişi işçi niteliğindedir.
2. Çalışılan kurum 6772 m. 1 kapsamındaysa (5018 sayılı Kanun’daki genel yönetim cetvelleriyle örtüşen kamu idareleri, belediyeler vb.) ilave tediye istenebilir.
3. İşin yönetmelikle sınırlı bir programa dayanması, ne işçi vasfını ne 6772 kapsamını ortadan kaldırır.

Davacıların çalışma şartları, belirli bir program çerçevesinde çalışılması ve yüklenicinin ödemeye dair yükümlülüklerinin bir yönetmelik ile belirlenmesi olguları değerlendirilerek iş ilişkisinin özel nitelikli bir programa dayalı olduğunun kabulü, ne davacının işçi vasfını ne de 6772 sayılı Kanun’un 1. maddesinde belirtilen ilave tediye ödemesi yapılacak kimseleri etkilemektedir.

Yargıtay 9. HD, 19.11.2025, E. 2025/7826 K. 2025/8930

Kim talep edebilir, kim edemez?

Talep, kural olarak yüklenici kamu kurumuna (okul/il milli eğitim, belediye, bakanlık birimi vb.) yönelir; İŞKUR’un programı finanse etmesi tek başına onu işveren yapmaz. Kurum 6772 dışında kalıyorsa (eski dönemde STK/özel yüklenici gibi) hak doğmayabilir. 2022 yönetmeliği programı kamu kurumlarıyla sınırladığı için güncel TYP’lerde bu risk daha düşüktür; yine de işveren kimliği SGK ve protokolle doğrulanmalıdır.

Hesap, takvim yılına göre kıstelyevmtir: o yıl içinde fiilen geçen hizmet süresi oranında 52 günden pay alınır. Eğitim-öğretim yılı (Eylül–Haziran) iki takvim yılına bölünür. 6772 m. 4’e göre kanuni izin, hastalık izni, hafta tatili ve genel tatil, hizmet süresinin hesabında çalışılmış gibi sayılır.

TYP ilave tediye hesaplama aracı

Aşağıdaki araç, Yargıtay uygulamasındaki yıllık 52 gün ve 6772 m. 4 kıstelyevmini kullanır. Her takvim yılı için: 52 × (o yıldaki hizmet günü / o yılın gün sayısı) × o dönemin günlük brüt asgari ücreti. TYP ödemesi yönetmeliğe göre asgari ücret üzerinden olduğu için yevmiye olarak resmi günlük asgari ücret alınmıştır (2021–2026). Sonuç brüt anaparadır; yasal faiz, damga ve dosyaya özgü kesintiler eklenmemiştir.

Süre, faiz ve izlenecek yol

• Zamanaşımı: Beş yıl. İlave tediye, o yılın Cumhurbaşkanı kararında yazılı ödeme tarihlerinde muaccel olur. 2025 için örneğin 24.01, 24.03, 02.06 ve 17.12; 2026 için 26.01, 16.03, 22.05 ve 18.12. Arabuluculuk başvurusundan son tutanağa kadar süre durur (7036 m. 3/17).
• Faiz: 6772 alacağına Yargıtay 9. HD uygulamasında yasal faiz işler (ör. 05.10.2022, E. 2022/7745 K. 2022/11360). “Ücret eklentisi olduğu için en yüksek mevduat faizi” demek, bu kalemde bozma riski taşır.
• Dava şartı: Zorunlu arabuluculuk (7036 m. 3). Anlaşmazlık tutanağı dilekçeye eklenmezse usulden ret vardır. İlk toplantıya mazeretsiz gelmeyen taraf, kazansa bile yargılama gideri ve AAÜT vekaletinin yarısını kaybedebilir.
• Harç: 492 sayılı Kanun m. 123 uyarınca ücreti asgari ücreti geçmeyen işçilerde iş mahkemesi harcı çoğu dosyada muaf olabilir; tebligat ve bilirkişi gideri ayrıdır.

Sık sorulan sorular

Bu karar tüm TYP’lilere otomatik ödeme başlatır mı?

Hayır. Karar, BAM daireleri arasındaki çelişkiyi işçi lehine giderir. Ödeme için yine arabuluculuk ve gerekirse iş mahkemesi gerekir. Kurum, dönem ve zamanaşımı kişiye özgüdür.

İŞKUR “yönetmelikte yok” derse ne olur?

Yargıtay, yönetmelikle belirlenen ödeme kalemlerinin 6772 m. 1’i daraltmayacağını açıkça yazdı. Savunma olarak ileri sürülebilir; 19.11.2025 gerekçesi karşısında zayıftır.

Kıdem ve yıllık izin de bu kararla kesinleşti mi?

Hayır. 2025/8930 ve 2025/8931 sayılı kararların konusu ilave tediyedir. Diğer işçilik alacakları ayrı iddia, delil ve emsal ister.

Sonuç

TYP ilave tediye talebinde 19.11.2025 tarihi, istinaf daireleri arasındaki “program olduğu için verilmez” çizgisini 9. Hukuk Dairesinin uyuşmazlığı giderme kararıyla zayıflatmıştır. Hak, işçi vasfı + 6772 kapsamında kurum + kıstelyevm hesabı + süre koşuluyla doğar. Yukarıdaki araç yalnızca brüt anapara mertebesi verir.

Dosyanızın kurum, dönem ve zamanaşımı yönünden incelenmesini istiyorsanız iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz. Bu metin genel bilgilendirmedir; somut olaya göre sonuç değişir. Süreç başlatmadan önce avukat değerlendirmesi gerekir.