Danıştay 10. Daire: Sosyal Güvenlik Denetiminde Görevin İfasını Zorlaştırıcı Davranışlar Denetimi Engelleme Sayılır

Karar incelemesi

Uyuşmazlık ve istem

Dava, davacı şirket veya işveren hakkında Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Antalya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Muratpaşa Sosyal Güvenlik Merkezince uygulanan 5.107,00 TL tutarındaki idari para cezası işlemi ile bu cezaya karşı yapılan itirazın reddine dair İdari Para Cezası İtiraz Komisyonu kararının ve dayanak Sosyal Güvenlik Denetmenliği Yönetmeliği'nin ilgili hükümlerinin iptali istemiyle açılmıştır. Uyuşmazlığın temelini, iş yerinde denetim yapıldığı sırada işverenin tutanağa yazılan çalışanla ilgili itirazda bulunması, bu itirazın tartışmaya dönüşmesi ve olay yerine kolluk kuvvetinin çağrılması neticesinde gerçekleşen eylemlerin kanunda düzenlenen 'denetimi engelleme' fiili kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususu oluşturmaktadır.

Mahkemenin gerekçesi

Mahkeme gerekçesinde, 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinin 1. alt bendinde denetim görevini engelleyenler hakkında idari para cezası uygulanacağının öngörüldüğünü, ancak hangi somut hallerin bu fiili oluşturacağı konusunda kanunda net ve tahdidi bir belirleme yapılmadığını vurgulamıştır. Somut olayda, iş yeri durum tespit tutanağının düzenlendiği sırada davacının iş yeri çalışanı olduğunu beyan eden kişinin tutanağa yazılmasına itiraz ettiği, bu itirazın kontrolden çıkarak tartışmaya dönüştüğü ve olay yerine polis çağrılmasına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına da uyularak yapılan incelemede, denetim elemanlarının görev yapmasını zorlaştıran ve sürecin olağan seyrini bozan bu tür davranışların, denetim yetkisinin etkin kullanılmasına engel teşkil ettiği sonucuna varılmıştır. Kamu görevlilerinin denetim faaliyetini huzur içinde yürütmesini zorlaştıran eylemler denetimi engelleme fiili kapsamında görüldüğünden tesis edilen idari para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ifade edilmiştir.

Kararın açıkladığı hukuki ayrım

Kararda açıklanan hukuki ilkeye göre, denetimi engelleme fiili yalnızca denetim elemanlarının işyerine sokulmaması, işyerinin kapatılması veya sigortalıların kaçırılması gibi doğrudan ve fiziksel engelleme eylemlerinden ibaret değildir. Bunun ötesinde, denetim görevi süresince bu görevin ifasını zorlaştıran, denetim elemanlarının çalışmasını aksatan, gereksiz tartışmalarla kolluk kuvveti çağrılmasına yol açarak denetim ortamının huzurunu bozan her türlü aktif ve pasif davranış da kanunda öngörülen denetimi engelleme fiilini oluşturmaktadır. İşverenlerin denetim sırasında katlanma yükümlülüğü bulunmakta olup denetim görevini zorlaştırıcı tutumlar idari yaptırım sorumluluğunu doğurur.

Kararın sonucu

Danıştay 10. Dairesi, dava konusu idari para cezası ve itirazın reddine ilişkin komisyon kararı yönünden DAVANIN REDDİNE karar vermiştir. Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davacı lehine vekalet ücreti hükmedilmemesine ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı idareye verilmesine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verilmiştir.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Antalya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Muratpaşa Sosyal Güvenlik Merkezince uygulanan ... tarih ve ... sayılı ... TL tutarında idari para cezasına ilişkin işlem ve anılan idari para cezasına karşı yapılan itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı İdari Para Cezası İtiraz Komisyon kararı yönünden DAVANIN REDDİNE,

Bu yayın, 14.11.2023 tarihli kararın kaynak metnine dayanan bir incelemedir. Kararın kesinleştiği veya aynı sonucun başka uyuşmazlıklarda uygulanacağı varsayılmamıştır. Güncel mevzuat ve somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.