Danıştay 12. Daire Kararı: Anayasa Mahkemesinin İptal Kararı Sonrası Güvenlik Soruşturmasına Dayalı İşlemlerin Hukuki Durumu

Karar incelemesi

Uyuşmazlık ve istem

Dava, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin idari işlemin iptali talebiyle açılmıştır. İlk derece mahkemesi, sözleşmenin yenilenmemesi yönündeki işlemin idarenin takdir hakkı sınırları içerisinde tesis edildiğini ve ilgili mevzuata uygun bulunduğunu belirterek davanın reddine hükmetmiştir. Davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddedilmesi üzerine karar temyiz edilerek Danıştay önüne getirilmiştir. Temel hukuki uyuşmazlık, Anayasa Mahkemesince iptal edilen kanun hükümlerine dayanılarak yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonuçlarının idari işlemlere esas alınıp alınamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemenin gerekçesi

Danıştay 12. Dairesi, Anayasa Mahkemesi tarafından verilen iptal kararlarının hukuki niteliğini ve bağlayıcılığını değerlendirmiştir. Anayasa Mahkemesinin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına imkan tanıyan kuralı, kişisel verilerin alınması, işlenmesi ve kullanılmasına ilişkin yeterli yasal güvenceler içermemesi nedeniyle Anayasa'nın 13. ve 20. maddelerine aykırı bularak iptal ettiği hatırlatılmıştır. Bir kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu tespit edilip iptal edildikten sonra, bu durum bilindiği halde derdest davaların Anayasa'ya aykırı kural uyarınca çözümlenmesinin Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkelerine aykırı düşeceği vurgulanmıştır. Dolayısıyla, Anayasa'ya aykırılığı saptanarak iptal edilmiş kanun hükmüne dayanılarak elde edilen kişisel veriler çerçevesinde yürütülen güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Kararın açıkladığı hukuki ayrım

Karar uyarınca, Anayasa Mahkemesi tarafından temel hak ve özgürlükler ile kişisel verilerin korunması ilkesine aykırı görülerek iptal edilen yasal düzenlemeler derdest davalarda uygulanamaz. İdarenin takdir yetkisi, Anayasa'ya aykırı dayanaklarla kişisel veri toplanarak kullanılması sonucunu doğuracak şekilde genişletilemez. Anayasa'nın üstünlüğü ilkesi gereği, iptal edilen kanun hükmüne göre elde edilen verilere dayanılarak tesis edilen idari işlemler sakatlanmış sayılır ve yargısal denetimde bu husus göz önünde bulundurulmak zorundadır.

Kararın sonucu

Danıştay 12. Dairesi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca davacının temyiz isteminin kabulüne karar vermiştir. İstinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararı bozulmuş ve dosya, bozma kararı doğrultusunda yeniden bir karar verilmek üzere ilgili Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmiştir. Karar 07/12/2023 tarihinde oybirliğiyle ve kesin olarak verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 07/12/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Bu yayın, 07.12.2023 tarihli kararın kaynak metnine dayanan bir incelemedir. Kararın kesinleştiği veya aynı sonucun başka uyuşmazlıklarda uygulanacağı varsayılmamıştır. Güncel mevzuat ve somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.