📜 Danıştay Karar Künyesi

7. Daire – 2021/1335 – 2021/5876 – 20.12.2021

---

🔎 Karar Özeti

Danıştay 7. Dairesi, davacının gümrük işlemleri ile ilgili olarak yaptığı itirazın zımnen reddedilmesine yönelik işlemin hukuka aykırı olduğunu belirterek, fazladan ödenen vergilerin yasal faiz ile birlikte iade edilmesi gerektiğine karar vermiştir.

---

Karar İçeriği

T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2021/1335 Karar No : 2021/5876 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına … Müdürlüğü VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … Spor Malzemeleri Satış ve Pazarlama Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı adına 2019 yılının Ocak ve Şubat aylarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın kıymetine satın alma komisyonunun eklenmesi suretiyle ihtirazi kayıtla beyanı üzerine tahakkuk ettirilerek ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin ihtirazi kayda konu kısmına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın yasal faizi ile birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; olayda, davacı işin sahibi şirket ile aracı/acente … International Trading B.V. arasında satın alma acentelik sözleşmesinin imzalandığı, buna göre; acenteye verilen yetkiler arasında, iş sahibi adına sözleşme yapma yetkisinin bulunduğu, bu hizmetin karşılığı her bir işlem değerinin %8,25’inin acenteye ödeneceğinin belirlendiği hususlarında ihtilafın bulunmadığı, öte yandan, satın alma komisyonu niteliğindeki tutarın, alıcı veya satıcıdan bağımsız üçüncü tarafa ödenmesinin gerektiği, ancak her iki şirketin de merkezi Almanya’da bulunan … A.G.’nin grup şirketlerinden olmaları ve davacı şirketin tüm hisselerininin … International B.V.’ye ait olmasının gümrük mevzuatı uyarınca ilişkili firmalar olduğunu ortaya koyduğu, normal bir satın alma komisyoncusunun, vermiş olduğu hizmetten dolayı alacağı hizmet bedelini satışın gerçekleşmesi şartına bağlı olmaksızın tahsil etmesine rağmen, yapılan ödemelerin ithal eşyasının satış koşuluna bağlı olarak gerçekleştirildiği, ithalatlara ilişkin siparişlerin doğrudan üreticilere değil … International Trading B.V. firmasının sistemine girdiği ve siparişlerin bu firma tarafından doğrudan üreticilere tekrar iletildiği, bu durumun firma yetkilileri tarafından kabul edildiği, üreticiler tarafından faturaların … International Trading B.V. firması adına kesildiği, dolayısıyla davacı tarafından acenteye yapılan ödemelerin satın alma komisyonu niteliğinde olmadığı, bu suretle gümrük kıymetine dahil edilmesinin gerektiği sonucuna ulaşıldığından ihtirazi kayıt kabul edilmeyerek yapılan tahakkukta ve tahakkuka vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Satın alma/acentelik sözleşmesi ile alıcı hesabına hareket eden temsilci niteliğindeki aracı/acentenin yüklendiği işin niteliği, ifa edilen hizmetler, üstlenilen riskler, ithal eşyasının mülkiyetinin ve dolayısıyla alım satım anlaşmasından kaynaklanan kâr ve zararın aracı/acenteye geçmemesi ve sözleşme hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Acente … İnternational Trading B.V. tarafından işin sahibi adına hareket ettiği her bir işlem değerinin %8,25’i oranında ödenen ücretin, 4458 sayılı Kanun’un 27. maddesinin 4. fıkrasında, ithalatçının temsilcisine kıymeti belirlenecek eşyanın satın alınmasında yurtdışında verdiği temsil hizmeti karşılığında ödediği ücret olarak tanımlanmış olan satın alma komisyonu niteliğinde olduğu ve ithal eşyasının kıymetine eklenmemesinin gerektiği sonucuna ulaşıldığından, ihtirazı kaydın kabul edilmemesi suretiyle gerçekleştirilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 216. maddesinde yer alan, fazladan tahsil edilen vergilerin iadesinde tecil faizinin uygulanacağı yönündeki hüküm uyarınca 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faizin ödenmesinin icap ettiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü suretiyle mahkeme kararının kaldırılmasından sonra dava konusu işlemin iptaline ve fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen reddi ile kararın iptale ilişkin hüküm fıkrasının onanması; uyuşmazlığın kaynaklandığı serbest dolaşıma giriş beyannamelerinin, Gümrük Kanunu’nun 216. maddesindeki değişikliğin yürürlüğe girdiği 07/11/2019 tarihinden önce tescil edildiği, bu durumda fazladan ödenen tutarın 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’da öngörülen yasal faiz oranında hesaplanacak faiziyle iade edilmesi icap ettiğinden temyiz isteminin kısmen kabulü ile kararın, fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle iadesine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına, 2019 yılının Ocak ve Şubat aylarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın kıymetine satın alma komisyonunun eklenmesi suretiyle ihtirazi kayıtla beyanı üzerine tahakkuk ettirilerek ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin ihtirazi kayda konu kısmına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın yasal faizi ile birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle açılan davayı reddeden mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü suretiyle mahkeme kararının kaldırılmasından sonra dava konusu işlemin iptaline ve fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine dair vergi dava dairesi kararı temyiz edilmiştir. İLGİLİ MEVZUAT: 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 216. maddesinin, 07/11/2019 tarih ve 30941 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun’un 8. maddesiyle değişik 1. fıkrasında, gümrük vergileri ile bunların ödenmelerine bağlı olarak tahsil edilmiş gecikme faizinin veya gecikme zammının geri verilmesinde, geri vermeye konu fazla tahsilatın yükümlüden kaynaklanması durumunda geri verme başvurusunun yapıldığı tarihten, diğer durumlarda ise tahsilat tarihinden geri verme kararının tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için geri verilecek tutar üzerinden, aynı dönemde 6183 sayılı Kanun’a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faizin ödeneceği hükmü yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan vergi dava dairesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak durumda görülmemiştir. Vergi dava dairesi kararının, fazladan ödenen tutarın tecil faizi ile birlikte iadesine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince; Her ne kadar, temyize konu kararda fazladan ödenen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiş ise de, uyuşmazlığın kaynaklandığı serbest dolaşıma giriş beyannameleri, yukarıda yer verilen Kanun maddesindeki değişikliğin yürürlüğe girdiği 07/11/2019 tarihinden önce tescil edildiğinden, fazladan ödenen tutarın 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’da öngörülen yasal faiz oranında hesaplanacak faiziyle iade edilmesi gerekmekte olup, vergi dava dairesi kararının sözü edilen hüküm fıkrasında isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, 2…. Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının iptale ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA, 3. Kararın, fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle iadesine ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 5. 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 20/12/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.