Maden Kanunu Geçiş Dönemi Çevre Uyum Teminatı İdari Para Cezası İptali

Karar incelemesi

Uyuşmazlık ve istem

Davacı şirket, Maden Kanununda yapılan değişiklikler sonrasında çevre ile uyum teminatı tahsilatının 01.01.2016 tarihinde başlayacağını, 2015 yılına ilişkin herhangi bir ödemenin öngörülmediğini iddia etmiştir. Buna karşın Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 2015 yılı için teminat iradı yapılmadığı gerekçesiyle idari para cezası uygulanmıştır. İlk derece mahkemesi ise davacı şirketin Kanun maddesinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 2015 yılı teminatını irat kaydetmediği sabit olduğundan davanın reddine karar vermiştir. Davacı, bu kararın temyizen incelenerek bozulmasını talep etmektedir.

Mahkemenin gerekçesi

Danıştay incelemesinde, yapılan mevzuat düzenlemesi ile mevcut ruhsatların ruhsat bedeli ödeme yükümlülüklerinin netleştirildiği vurgulanmıştır. Buna göre 2015 yılı için devam eden maden ruhsatlarının ruhsat bedeli ödeme yükümlülüğü bulunmamakla birlikte, çevre uyum teminatını ödeme yükümlülüğünün 2015 yılı için tahakkuk ettiği ve vadesinin Haziran ayının son günü olduğu belirtilmiştir. Değişikliğin yürürlüğe girdiği 18/02/2015 tarihi itibarıyla 2015 yılı çevre uyum teminatının ödeme zamanının henüz gelmediği açıktır. Dolayısıyla ödeme süresi gelmemiş bir yükümlülük ihlal edilmiş sayılamaz. Ayrıca ilgili yasal değişiklik sonrasında, 2015 yılına ilişkin çevre uyum teminatı yatırılmadığı takdirde bir idari yaptırım olarak teminatın irat kaydedileceğine veya para cezası verileceğine dair açık bir kanun hükmü yer almamaktadır.

Kararın açıkladığı hukuki ayrım

İdari yaptırımların uygulanabilmesi için hem ihlal edilen yükümlülüğün muaccel hale gelmiş olması hem de bu ihlale bağlanmış yaptırımın kanunda açıkça düzenlenmiş olması gerekir. Kanun değişikliklerinde geçiş dönemine ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığı veya ödeme süresi henüz dolmadığı hallerde, kıyas veya genişletici yorumla idari para cezası ya da irat kaydetme gibi yaptırımlar uygulanamaz. Yasal değişiklik tarihi itibarıyla vadesi gelmemiş borçlar idari idari yaptırıma konu edilemez.

Kararın sonucu

Açıklanan gerekçelerle davacının temyiz istemi kabul edilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesinin davanın reddine ilişkin kararı bozulmuştur. Dosyanın, bozma gerekçesi doğrultusunda yeniden bir karar verilmek üzere ilgili İdari Dava Dairesine gönderilmesine kesin olarak karar verilmiştir.

Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,

Bu yayın, 29.02.2024 tarihli kararın kaynak metnine dayanan bir incelemedir. Kararın kesinleştiği veya aynı sonucun başka uyuşmazlıklarda uygulanacağı varsayılmamıştır. Güncel mevzuat ve somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.