Karar künyesi
- MAHKEME / DAİRE
- Yargıtay 1. Hukuk Dairesi
- ESAS NUMARASI
- 2014/9116
- KARAR NUMARASI
- 2014/12262
- KARAR TARİHİ
- 23.06.2014
Karar incelemesi
Uyuşmazlık ve istem
Dava, saklı payın ihlal edildiği iddiasına dayalı olarak açılan tenkis talebine ilişkindir. Davacılar, mirasbırakan tarafından gerçekleştirilen kazandırmalar neticesinde saklı paylarının zedelendiğini ileri sürerek tenkis kararı verilmesini talep etmişlerdir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacıların saklı paylarının ihlal edildiği kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak davalı tarafça hüküm, tereke tespitinin eksik yapıldığı ve değerlemenin hatalı esas alındığı gerekçeleriyle temyiz edilmiştir.
Mahkemenin gerekçesi
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi yaptığı temyiz incelemesinde, yerel mahkemece dayanılan bilirkişi raporunun ve hesaplamanın hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olmadığını belirlemiştir. Tenkis davalarında doğru bir sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle kazandırma konusu olan tereke ile kazandırma veya temlik dışı kalan tereke unsurlarının tümüyle ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmesi zorunludur. Somut olayda, dava konusu edilen bir aracın temlik edilip edilmediğinin araştırılmadığı ve bu hususla ilgili diğer dava sonucunun beklenmediği anlaşılmıştır. Bunun da ötesinde tenkis hesabında esas alınacak değerlerin, mirasın açıldığı an olan mirasbırakanın ölüm tarihi itibarıyla belirlenmesi gerektiği gözetilmemiştir. Yerel mahkemece ölüm tarihi yerine 2012 yılına ait değerler ile ortalama kasko bedeli üzerinden hesaplama yapılarak karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüştür.
Kararın açıkladığı hukuki ayrım
Tenkis davalarında net terekenin ve sabit tenkis oranının tespiti yapılırken mutlak suretle mirasbırakanın ölüm tarihi esas alınmalıdır. Ölüm tarihinden sonraki bir döneme ilişkin değerler, güncel piyasa verileri ya da ortalama kasko bedelleri üzerinden yapılan matrah hesaplamaları hukuka aykırıdır. Ayrıca tenkise tabi kazandırmaların ve temlik dışı kalan malvarlığının eksiksiz biçimde saptanması, bağlantılı davaların sonuçlarının beklenmesi adil bir hesaplama için ön şarttır.
Kararın sonucu
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, davalı tarafın temyiz keberlerini haklı bularak yerel mahkemenin eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı hükmünün HUMK'un 428. maddesi uyarınca bozulmasına oybirliğiyle karar vermiştir. Temyiz eden davalı tarafça yatırılan peşin harcın kendisine iadesine hükmedilmiştir.
Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 23.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Bu yayın, 23.06.2014 tarihli kararın kaynak metnine dayanan bir incelemedir. Kararın kesinleştiği veya aynı sonucun başka uyuşmazlıklarda uygulanacağı varsayılmamıştır. Güncel mevzuat ve somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.
