AVUKATLIK VE HUKUKİ DANIŞMANLIK[email protected]0258 257 57 07

Yargıtay Kararları

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi: Dövizli Kira Sözleşmelerinde İşlem Temelinin Çökmesi ve Emsal Kriterleri

Karar18 Kasım 20262 dakika okumaKoçArslan Yayınları

Karar künyesi

MAHKEME / DAİRE
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
ESAS NUMARASI
2012/11928
KARAR NUMARASI
2012/16705
KARAR TARİHİ
03.07.2012

Karar incelemesi

Uyuşmazlık ve istem

Dava, taraflar arasında akdedilen kira sözleşmesinde kararlaştırılan döviz cinsinden kira bedelinin, değişen ekonomik koşullar ve işlem temelinin çökmesi iddiasıyla artırılması talebine ilişkindir. Davacı kiralayan, sözleşme tarihindeki çıkar dengesinin kendi aleyhine katlanılamayacak derecede bozulduğunu ileri sürerek uyarlama talep etmiştir. Bu kapsamda, yıllık 33.000 Dolar olan kira bedelinin güncel rayiçlere ve ekonomik gerçeklere uygun olarak 70.000 Dolar seviyesine çıkarılması istenmiştir. Mahkemenin bu talebi değerlendirirken hangi objektif kriterleri esas alması gerektiği ve bilirkişi incelemesinin kapsamı uyuşmazlığın temelini oluşturmaktadır.

Mahkemenin gerekçesi

Yargıtay incelemesinde, yerel mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığı ve hatalı emsal seçimi içerdiği tespit edilmiştir. Raporda, dava konusu taşınmazın yüzölçümü ve nitelikleriyle örtüşmeyen, çok daha küçük metrekareli bir işyerinin emsal alınması hukuka aykırı bulunmuştur. Uyarlama davalarında dürüstlük kuralı gereği tarafların karşılıklı menfaatlerinin korunması esas olup, mahkemenin öncelikle işlem temelinin çöküp çökmediğini araştırması gerekmektedir. Eğer sözleşmedeki denge davacı aleyhine katlanılamayacak düzeyde bozulmuşsa, bu durumda hakkaniyete uygun bir bedel tayin edilmelidir. Ancak bu tayin yapılırken kullanılan verilerin somut, karşılaştırılabilir ve taşınmazın gerçek değerini yansıtır nitelikte olması zorunludur. Bilirkişi kurulu tarafından hazırlanan raporun bu nitelikleri taşımaması, hükmün bozulmasını gerektirmiştir.

Kararın açıkladığı hukuki ayrım

Kira bedelinin uyarlanması, sözleşmenin kurulmasından sonra ortaya çıkan olağanüstü durumlar nedeniyle tarafların edimleri arasındaki dengenin aşırı derecede bozulması halinde gündeme gelir. Bu hukuki mekanizmanın işletilebilmesi için işlem temelinin çöktüğünün ve sözleşmeye bağlılık ilkesinin dürüstlük kuralına aykırı sonuçlar doğurduğunun ispatı gerekir. Özellikle döviz bazlı sözleşmelerde, kurlardaki değişimlerin öngörülebilirlik sınırlarını aşıp aşmadığı ve bu durumun taraflardan biri için katlanılamaz bir yük oluşturup oluşturmadığı titizlikle incelenmelidir. Bilirkişi raporları; taşınmazın konumu, büyüklüğü, kullanım amacı ve çevresel faktörler gibi objektif kriterlere dayalı, somut emsallerle desteklenmiş olmalıdır.

Kararın sonucu

Yargıtay, yerel mahkemenin eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayalı hükmünü hukuka aykırı bulmuştur. Bu gerekçelerle, davalının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının bozulmasına ve yatırılan temyiz harcının istek halinde iadesine oybirliğiyle karar verilmiştir.

maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 03.07.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Bu yayın, 03.07.2012 tarihli kararın kaynak metnine dayanan bir incelemedir. Kararın kesinleştiği veya aynı sonucun başka uyuşmazlıklarda uygulanacağı varsayılmamıştır. Güncel mevzuat ve somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.

Kararın kaynağını aç ↗

İLETİŞİM

Bir görüşmeyle
başlayalım.

Hukuki meselenizi birlikte değerlendirmek için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Bize ulaşın