Danıştay 12. Dairesinden İptal Edilen Kanun Hükmüne Dayalı Güvenlik Soruşturması Nedeniyle Sözleşme Feshinin İptali Kararı

Karar incelemesi

Uyuşmazlık ve istem

Dava, davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin belediye işleminin iptali istemiyle açılmıştır. Davacı, bu işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal ve özlük haklarının idare tarafından tarafına ödenmesini talep etmiştir. Uyuşmazlığın temelini, dayanak kanun maddesinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesinden sonra bu verilere dayanılarak tesis edilen idari işlemin hukuka uygun olup olmadığının belirlenmesi oluşturmaktadır.

Mahkemenin gerekçesi

Danıştay 12. Dairesi incelemesinde, kamu görevine atanmadan önce kişilerin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasını öngören kural ve düzenlemelerin kanun koyucunun takdir yetkisinde olduğunu vurgulamıştır. Ancak bu takdir yetkisi kullanılırken kişisel verilerin korunması, özel hayatın gizliliği ve kamu hizmetine girme hakkına ilişkin yasal güvencelerin açıkça kanunda gösterilmesi gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararı, güvenlik soruşturmasının hiçbir şekilde yapılamayacağı anlamına gelmeyip, temel hak ve özgürlükleri sınırlayan bu sürecin yasal güvenceler çerçevesinde yürütülmesini zorunlu kılmaktadır. Dolayısıyla, Anayasaya aykırılığı saptanarak iptal edilmiş bir Kanun hükmü uyarınca elde edilen kişisel verilere dayanılarak güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlandı gerekçesiyle işlem kurulması hukuka aykırıdır. İdare mahkemesi kararını kaldıran Bölge İdare Mahkemesi kararı bu gerekçeyle uygun görülmüştür.

Kararın açıkladığı hukuki ayrım

Karar, kanunilik ilkesinin temel hak ve özgürlükler ile kişisel verilerin korunmasındaki belirleyici rolünü ortaya koymaktadır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması gibi doğrudan kişisel verilere temas eden işlemlerde, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilen yasal dayanaklara göre veri toplanamaz ve bu veriler idari kararlara temel oluşturamaz. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrasında, detayları kanunla düzenlenmeyen ve yasal güvenceden yoksun kılınan verilere dayanılarak sözleşme feshi veya kamu görevine son verme işlemleri tesis edilmesi hukuken geçersizdir.

Kararın sonucu

Danıştay 12. Dairesi, davalı idarenin temyiz isteminin reddine karar vermiştir. İstinaf başvurusunu kabul ederek dava konusu işlemi iptal eden, davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının davalı idarece ödenmesine hükmeden Bölge İdare Mahkemesi kararı yukarıda belirtilen gerekçe ile onanmıştır. Temyiz giderleri istemde bulunan idare üzerinde bırakılmış ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine kesin olarak oybirliğiyle karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin 05/03/2019 tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,

Bu yayın, 08.12.2021 tarihli kararın kaynak metnine dayanan bir incelemedir. Kararın kesinleştiği veya aynı sonucun başka uyuşmazlıklarda uygulanacağı varsayılmamıştır. Güncel mevzuat ve somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.