Danıştay 4. Dairesi: Boğaziçi Alanında Tescilli Yapıya Bitişik Kaçak Yapının Yıkımında Koruma Kurulu Kararı Gerekip Gerekmeyeceği

Karar incelemesi

Uyuşmazlık ve istem

Uyuşmazlık, Boğaziçi alanında kalan ve 2. grup korunması gereken kültür varlığı tescilli esere bitişik konumda yer alan taşınmazda ruhsatsız veya ruhsata aykırı imalatların tespiti üzerine tesis edilen işlemlerden kaynaklanmaktadır. Davacı taraf, usulüne uygun şekilde düzenlenen yapı tatil tutanağına dayanılarak alınan encümen yıkım kararı ile aykırılıkların 15 gün içerisinde giderilmemesi halinde yıkımın idarece gerçekleştirilerek masrafların %20 fazlasıyla tahsil edileceğine ilişkin işlemin iptalini talep etmiştir. Dava konusu idari işlemleri inceleyen İdare Dava Dairesi; tescilli yapıya bitişik konumdaki yapının yıkılması halinde tescilli yapının da bu yıkımdan etkilenmesinin kaçınılmaz olacağı ve bu tür yapılarda Koruma Kurulu kararı olmadan işlem tesis edilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar vermiştir.

Mahkemenin gerekçesi

Danıştay 4. Dairesi temyiz incelemesinde, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun ilgili maddelerini inceleyerek alandaki imar mevzuatına aykırılıkların tespiti ve giderilmesi sürecini değerlendirmiştir. Yapılan hukuki değerlendirmede, Boğaziçi İmar Müdürlüğü yetkili görevlileri tarafından denetleme sırasında ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılaşmaların tutanakla tespit edilebileceği belirtilmiştir. 2960 sayılı Kanun'un 11. ve 12. maddeleri uyarınca doğrudan yapı tatil tutanağı düzenlenmesinde ve bu tutanağa dayanılarak aynı Kanun'un 13. maddesi kapsamında yetkili belediye encümeni tarafından yapının yıkımına veya projesine uygun hale getirilmesine karar verilmesinde hukuki bir engel bulunmadığı ifade edilmiştir. Taşınmazın 2. grup korunması gereken tescilli kültürel varlığa bitişik olması durumu, encümenin doğrudan karar alma yetkisini kaldırmamakta ve ayrıca Koruma Bölge Kurulu kararı alınmasını zorunlu kılmamaktadır. Bu doğrultuda, usulüne uygun tespitle tesis edilen yıkım kararı ile masrafların fazlasıyla tahsil edileceğine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Kararın açıkladığı hukuki ayrım

Boğaziçi alanı içerisinde yer alan ruhsatsız veya ruhsata aykırı imalatlara yönelik olarak 2960 sayılı Kanun hükümleri uyarınca idarece doğrudan işlem tesis edilmesi mümkündür. İnşaatın tescilli bir kültür varlığına bitişik konumda olması, belediye görevlilerinin yapı tatil tutanağı düzenleme ve yetkili belediye encümeninin doğrudan yıkım kararı verme yetkisini engellememektedir. Yapı tatil tutanağı usulüne uygun düzenlendiği takdirde, yıkım ve yıkım masraflarının %20 fazlasıyla tahsili yönündeki işlemler için Koruma Bölge Kurulu kararı alınması şartı aranmamaktadır.

Kararın sonucu

Danıştay 4. Dairesi, belirtilen gerekçeler çerçevesinde davalı idarenin temyiz istemini kabul etmiştir. Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulmasına ve dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere ilgili İdare Dava Dairesine gönderilmesine 18/12/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verilmiştir.

Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 18/12/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

Bu yayın, 18.12.2025 tarihli kararın kaynak metnine dayanan bir incelemedir. Kararın kesinleştiği veya aynı sonucun başka uyuşmazlıklarda uygulanacağı varsayılmamıştır. Güncel mevzuat ve somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.