Transfer Fiyatlandırmasında Maliyet Artı ve Karşılaştırılabilir Fiyat Yöntemlerinin Yargısal Denetimi

Karar incelemesi

Uyuşmazlık ve istem

Davacı mükellef kurumun 2012 hesap döneminde yurt dışındaki ilişkili kişilerine, ilişkisiz kişilere uyguladığı satış fiyatından göze çarpacak derecede düşük fiyat üzerinden ticari mal satarak transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıttığından bahisle katma değer vergisi indirimleri reddedilmiştir. Davacı, ilişkili kişilerle olan işlemlerinde maliyet artı yöntemini uyguladığını belirterek işlemin iptalini talep etmiş; ilk derece vergi mahkemesi ise mükellefin maliyet artı yöntemini uygulaması ve bunun mevzuata uygun bulunması sebebiyle davanın kabulüne karar vermiştir. Uyuşmazlık, davalı idarece önerilen karşılaştırılabilir fiyat yöntemi ile mükellefin uyguladığı maliyet artı yönteminin teknik olarak karşılaştırılarak en uygun yöntemin tespiti hususunun araştırılması gerekip gerekmediğinde toplanmaktadır. Davalı idare tarafından Vergi Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.

Mahkemenin gerekçesi

Danıştay Dördüncü Dairesi, emsallere uygunluk ilkesi çerçevesinde ilişkili kişiler arasındaki işlemlerde geçerli olan fiyatın piyasa koşullarına uygun olması gerektiğini vurgulamıştır. Yargılama sürecinde vergi mahkemesince yalnızca davacı mükellefin uyguladığı yöntemin kabul edilip davanın sonuçlandırılması eksik inceleme olarak görülmüştür. İdarenin dayandığı karşılaştırılabilir fiyat yöntemi ile davacının uyguladığı maliyet artı yönteminin somut veriler ışığında karşılaştırılması şarttır. Yurt dışında yer alan ilişkili şirketlere yapılan satışlarda satış bedelinin belirlenmesinde hangi yöntemin daha doğru ve emsallere uygun olduğunun teknik olarak araştırılması gerekmektedir. Mahkemenin, yöntemlerin doğruluğunu detaylı bir şekilde incelemeden ve yöntemler arası karşılaştırma yapmadan karar vermesinde hukuki isabet bulunmamaktadır. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin kararı yetersiz araştırmaya dayandığı için bozulmuştur.

Kararın açıkladığı hukuki ayrım

Transfer fiyatlandırması uyuşmazlıklarında yargısal denetim yapılırken, sadece taraflardan birinin seçtiği yöntemin varlığı veya teorik uygunluğu yeterli görülmemelidir. İdarenin re'sen belirlediği karşılaştırılabilir fiyat yöntemi ile mükellefin beyan ettiği maliyet artı yöntemi çeliştiğinde, emsallere uygunluk ilkesine en uygun düşen yöntemin tespiti için her iki yöntem somut olay verileriyle kıyaslanmalı ve derinlemesine inceleme yapılmalıdır. Fiyatlandırmanın piyasa koşullarına etkisini tam olarak belirlemek adına yöntemlerin doğruluğu araştırılmadan hüküm kurulamaz.

Kararın sonucu

Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulüne ve temyize konu Vergi Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. Yeniden bir karar verilmek üzere dosya anılan Vergi Mahkemesine gönderilmiştir. Kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K: sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Vergi Mahkemesine gönderilmesine,

Bu yayın, 01.07.2021 tarihli kararın kaynak metnine dayanan bir incelemedir. Kararın kesinleştiği veya aynı sonucun başka uyuşmazlıklarda uygulanacağı varsayılmamıştır. Güncel mevzuat ve somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.