Estetik Müdahalelerde Aydınlatılmış Onam Borcu ve Genel İbareli Muvafakatnamenin Geçersizliği (Yargıtay 3. HD)

Karar incelemesi

Uyuşmazlık ve istem

Uyuşmazlık, tıbbi müdahale sonrasında meydana gelen zarar nedeniyle açılan tazminat davasında, davalıya atfedilebilecek bir kusurun bulunup bulunmadığı ve davalı tarafça alınan muvafakatnamenin hukuken geçerli bir aydınlatılmış onam niteliği taşıyıp taşımadığı hususunda toplanmaktadır. Davacı taraf estetik ve tıbbi işlem neticesinde zarara uğradığı iddiasıyla tazminat talebinde bulunmuştur. Mahkemece alınan Adli Tıp Kurumu raporu esas alınarak, davalıya atfedilecek bir kusur bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak tıbbi müdahale öncesinde hastaya verilen bilgilendirmenin somut niteliği ve ispat yükü uyuşmazlığın temelini oluşturmaktadır.

Mahkemenin gerekçesi

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi yaptığı incelemede, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin Borçlar Kanunu'nun eser sözleşmesine ilişkin hükümleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Yüklenici konumundaki hekim veya hastanenin eseri özenle meydana getirme ve sadakat borcu bulunmaktadır. Tıbbi müdahalelerde hastanın rızasının geçerli olabilmesi için müdahalenin riskleri ve olası komplikasyonları hakkında yeterli düzeyde bilgilendirilmiş olması şarttır. Somut olayda sunulan muvafakatnamenin genel ve soyut ibareler içerdiği, hastanın meydana gelebilecek spesifik riskler ve komplikasyonlar hakkında somut biçimde aydınlatıldığı hususunun mevcut belgelerle kanıtlanamadığı anlaşılmıştır. Mahkemece sadece kusur bulunmadığına ilişkin rapora dayanılarak davanın reddedilmesi isabetsiz görülmüş ve aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmediği gözetilerek karar bozulmuştur.

Kararın açıkladığı hukuki ayrım

Eser sözleşmesi mahiyetindeki estetik ve tıbbi müdahalelerde, hekim veya hastane hastayı olası riskler ile komplikasyonlar hususunda somut, detaylı ve anlaşılır bir şekilde aydınlatmakla yükümlüdür. Genel ve soyut ibareler barındıran matbu muvafakatnameler aydınlatma borcunun ifa edildiğini göstermez. Hastanın yeterince bilgilendirildiğinin ispat yükü davalı hekim veya işletene aittir; bu yükümlülük yerine getirilmeden yapılan müdahalelerde hekim kusursuz sayılara hakkındaki dava reddedilemez.

Kararın sonucu

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, açıklanan hukuki ilkeler ve esaslar gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmasını isabetsiz bulmuştur. Bu doğrultuda davacı tarafın temyiz itirazlarının kabulü ile yerel mahkeme hükmünün HUMK'nun 428. maddesi gereğince bozulmasına karar verilmiştir. Ayrıca peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine 21.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 21.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Bu yayın, 21.01.2016 tarihli kararın kaynak metnine dayanan bir incelemedir. Kararın kesinleştiği veya aynı sonucun başka uyuşmazlıklarda uygulanacağı varsayılmamıştır. Güncel mevzuat ve somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.