Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin İşletmesel Kararlarda Yerindelik ve Ölçülülük Denetimi Hakkındaki Kararı

Karar incelemesi

Uyuşmazlık ve istem

Davacı işçi vekili, iş sözleşmesinin yazılı fesih bildirimi yapılmaksızın ve herhangi bir sebep veya gerekçe gösterilmeksizin feshedildiğini, fesih öncesinde savunmasının alınmadığını ve feshin haklı ya da geçerli bir sebebe dayanmadığını belirterek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı taraf ise feshin geçerli sebeplere dayandığını savunmuştur. Uyuşmazlık, iş sözleşmesinin feshine dayanak gösterilen işletmesel kararların yargısal denetiminin kapsamı, yerindelik denetimi yasağı ve feshin son çare olması ilkesinin somut olayda nasıl uygulanacağı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemenin gerekçesi

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi incelemesinde, işverenin işletme, işyeri veya işin gerekleri sebebiyle aldığı işletmesel kararların serbestçe alınabileceğini vurgulamıştır. Mahkemelerin veya yargı organlarının işletmesel kararların amaca uygun olup olmadığını veya yararlılığını inceleyemeyeceği, kısacası işletmesel kararların yerindelik denetimine tabi tutulamayacağı ifade edilmiştir. Somut uyuşmazlıkta davalılar arasındaki özel güvenlik alımı işine dair sözleşmenin sona erdirilmesi kararı da bir işletmesel karar niteliğindedir. Ancak bu karar sonucında ortaya çıkan istihdam fazlalığının giderilmesi aşamasında işverenin feshin kaçınılmazlığını kanıtlaması gerekir. İşveren, feshin son çare olması ilkesi (ultima ratio) kapsamında fesihten kaçınma olanaklarını değerlendirmeli, kararı tutarlı bir şekilde uygulamalı ve ölçülülük denetimine uygun hareket etmelidir. Bu ilkeler gözetilmeden doğrudan feshin geçerli sayılması veya işletmesel kararın yerindeliğinin denetlenmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

Kararın açıkladığı hukuki ayrım

İş hukuku uygulamasında işverenin iş organizasyonuna dair aldığı kararlar kural olarak yerindelik denetiminden muaftır. Yargısal denetim, işverenin işletmesel kararı alırken veya uygularken tutarlı hareket edip etmediği ve ortaya çıkan istihdam fazlalığında feshin son çare olması ilkesine uyup uymadığı ile sınırlıdır. İşverenin işçiyi başka bir birimde veya işte değerlendirme imkanının bulunup bulunmadığı araştırılmadan doğrudan feshe başvurulması feshin geçersizliği sonucunu doğurur.

Kararın sonucu

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesi kararının belirtilen gerekçelerle bozulup ortadan kaldırılmasına ve dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Ayrıca bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine oybirliğiyle kesin olarak karar verilmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 02.03.2017 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

Bu yayın, 02.03.2017 tarihli kararın kaynak metnine dayanan bir incelemedir. Kararın kesinleştiği veya aynı sonucun başka uyuşmazlıklarda uygulanacağı varsayılmamıştır. Güncel mevzuat ve somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.