Hukuk süreçlerinde karşılaşılan istinaf ve temyiz başvuruları, belirli harçların ödenmesini gerektirir. Bu harçlar, davanın niteliğine ve sonucuna göre değişiklik gösterir. Nisbi istinaf ve temyiz harçları, davaların mali yükünü belirleyen önemli unsurlardandır. Bu yazımızda, nisbi istinaf ve temyiz harçlarının hesaplanması, sorumluluklar ve ödeme süreçleri hakkında detaylı bilgiler sunacağız. Özellikle davanın reddi, kabulü veya kısmi kabulü durumlarında tarafların karşılaşacağı mali yükümlülükler üzerinde duracağız. Bu konuda Yargıtay’ın verdiği kararlar ışığında, pratik örneklerle konuyu açıklayacağız.

Davanın Reddi ve Harç Yükümlülükleri

Davanın reddedilmesi durumunda, istinaf veya temyiz başvurusu yapan her iki tarafın da maktu karar ve ilam harcı ile başvuru harcı ödemesi gerekmektedir. Örneğin, bir trafik kazası davasında mahkeme, davacının taleplerini reddederse, davacı ve davalı, istinaf veya temyiz yoluna başvurduklarında belirli bir maktu harç ödemek zorundadırlar. Yargıtay’ın 2021’deki bir kararında, davanın reddi halinde, maktu harç alınması gerektiği ve bu durumun istinaf veya temyiz aşamasında da geçerli olduğu vurgulanmıştır. Bu karar, davanın reddedilmesi halinde tarafların karşılaşacağı mali yükümlülükleri netleştirmektedir.

Davanın Kabulü ve Harç Miktarları

Davanın tamamen veya kısmen kabulü durumunda, istinaf veya temyiz eden tarafın ödeyeceği harç miktarı değişir. Davalı taraf davanın kabulü durumunda, hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanacak nispi karar harcının dörtte biri oranında harç ödemek zorundadır. Bir alacak davasında, mahkeme davacının talebini kısmen kabul ederse, davalı, kararın temyiz edilmesi durumunda, hesaplanan nispi harcın dörtte birini ödemelidir. Bu durum, Hukuk Genel Kurulu’nun 2018 yılında verdiği kararla desteklenmiştir. Öte yandan, davacı taraf davanın kabulü durumunda maktu temyiz ilam harcı ve temyiz başvuru harcını öder. Bu, davacının yükümlülüklerinin davalıya göre daha sabit olduğunu gösterir.

Eksik Harç ve Süreç Yönetimi

İstinaf veya temyiz başvurusu sırasında eksik harç yatırılması durumunda, yasal süreçler devreye girer. Taraflardan eksik harç yatıran olursa, mahkeme tarafından belirlenen bir süre içerisinde eksik miktarın tamamlanması istenir. Eksik harcın tamamlanmaması durumunda, başvuru yapılmamış sayılır. Örneğin, bir işçi tazminat davasında, davalı tarafın istinaf başvurusu için yatırması gereken harç eksik ise, mahkeme eksik harcın tamamlanması için bir süre verir. Bu süre içerisinde eksik miktar yatırılmazsa, istinaf başvurusu yapılmamış sayılır. Yargıtay’ın çeşitli kararları, bu süreçte uygulanacak adımları ve yasal yükümlülükleri açıklamaktadır.

Sonuç: Nisbi istinaf ve temyiz harçları, hukuki süreçlerde önemli bir maliyet unsuru oluşturur. Davanın sonucuna göre tarafların karşılaşacağı mali yükümlülükler, yargıtay kararları ışığında belirlenmiş kurallar çerçevesinde şekillenir. Davanın reddi veya kabulü durumunda ödenecek harç miktarları, süreçlerin doğru yönetilmesi için dikkate alınmalıdır. Eksik harç yatırılması durumunda verilen süreler ve yasal prosedürler, başvuruların geçerliliği için büyük önem taşır. Bu nedenle, istinaf veya temyiz yoluna başvuracak tarafların, harçlarla ilgili yükümlülüklerini ve süreçleri iyi anlamaları gerekmektedir.

Paylaş: