Bilirkişi, hukuki uyuşmazlıkların çözümünde mahkemelere yardımcı olan, konusunda uzman kişilerdir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) Madde 271 uyarınca, bilirkişilere görevlerini tarafsız ve objektif bir şekilde yerine getireceklerine dair yemin verdirilmesi zorunludur. Bu yemin, bilirkişilik görevinin ciddiyetini ve önemini vurgular. Mahkemelerin adil bir karar verebilmesi için bilirkişi raporlarından faydalanması sıkça görülen bir durumdur. Ancak, bilirkişinin tarafsızlığı ve objektifliği, hukuki sürecin adil bir şekilde ilerlemesi için kritik öneme sahiptir. Bu yazıda, bilirkişiye yemin verdirilmesinin hukuki temelleri, pratikte karşılaşılan sorunlar ve Yargıtay kararları üzerinden bilirkişilik sisteminin işleyişi ele alınacaktır.

Bilirkişiye Yemin Verdirilmesinin Hukuki Temelleri

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 271. maddesi, bilirkişilere yemin verdirilmesini zorunlu kılar. Bu yemin, bilirkişinin görevini sadakatle, bilim ve fen kurallarına uygun olarak yerine getireceğine dair bir taahhüttür. Pratikte, bir inşaat mühendisi, yapısal bir uyuşmazlıkta mahkemeye sunacağı rapor için bu yemini etmelidir. Bu, raporun objektifliğini ve güvenilirliğini artırır. Yemin, bilirkişilik görevinin kamu hizmeti niteliğini vurgular ve bilirkişinin doğruyu beyan etme yükümlülüğünü pekiştirir. Örneğin, bir trafik kazası sonrası araç hasarlarının değerlendirilmesinde, bilirkişinin yemini, raporunun tarafsızlığını garanti altına alır.

Bilirkişi Raporlarında Karşılaşılan Sorunlar

Bilirkişi raporları, hukuki uyuşmazlıkların çözümünde kritik bir rol oynar. Ancak bazen bu raporlar arasında çelişkiler olabilir veya bilirkişi yeterli uzmanlık sahibi olmayabilir. Yargıtay’ın 3. Hukuk Dairesi’nin 2013/18528 Esas numaralı kararında, bir elektrik kaçağı davasında, bilirkişi raporunun temyiz edilmesi ve mahkemenin yeni bir bilirkişi heyeti oluşturması gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, bilirkişi seçiminde dikkatli olunması ve raporların yeterli uzmanlıkla hazırlanması gerektiğini gösterir. Günlük hayattan bir örnek olarak, bir apartmanın dış cephesindeki hasarın değerlendirilmesi sırasında, farklı bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler, davacı ve davalının haklarının adil bir şekilde tespit edilmesini zorlaştırabilir.

Yargıtay Kararları Işığında Bilirkişilik

Yargıtay kararları, bilirkişi raporlarının hukuki süreçteki önemini ve karşılaşılan sorunları çözme yöntemlerini ortaya koyar. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi’nin 2014/310 Esas numaralı kararında, ecrimisil davasında bilirkişi raporunun önemi vurgulanmıştır. Kararda, bilirkişi raporunun, davanın niteliğine uygun olarak ve emsal kira sözleşmeleriyle karşılaştırma yapılarak hazırlanması gerektiği belirtilmiştir. Bu, mahkemenin bilirkişi raporlarına olan bağımlılığını ve raporların adil bir karar için nasıl değerlendirilmesi gerektiğini gösterir. Bir emlak değerleme uyuşmazlığında, bilirkişi raporunun piyasa değerlerini ve emsal satışları dikkate alarak hazırlanması, tarafların haklarının korunmasına yardımcı olur.

Sonuç: Bilirkişiye yemin verdirilmesi, hukuki süreçlerde bilirkişinin tarafsızlığını ve objektifliğini sağlamak için kritik bir adımdır. HMK’nun 271. maddesi bu yeminin önemini ve zorunluluğunu vurgular. Yargıtay kararları, bilirkişi raporlarının değerlendirilmesinde karşılaşılan sorunlara çözüm önerileri sunar. Bilirkişi raporları, adil bir yargılama süreci için vazgeçilmezdir ve bu raporların hazırlanması sırasında bilirkişinin uzmanlık alanı, tarafsızlığı ve objektifliği göz önünde bulundurulmalıdır.

Paylaş: