📜 Danıştay Karar Künyesi

7. Daire – 2016/7622 – 2021/971 – 11.02.2021

---

🔎 Karar Özeti

Danıştay, ithal eşyaların yanlış tarifeden beyan edilmesi nedeniyle kesilen gümrük vergi ve cezalarının, gerekli bilirkişi incelemeleri ile yeniden değerlendirileceğine hükmetmiştir.

---

Karar İçeriği

T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2016/7622 Karar No : 2021/971 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına … Müdürlüğü VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … Teknik Hırdavat Makina ve Kimya Sanayi Ticaret Limited Şirketi. VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı, …tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında 8207.50.90.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilen “HSS-Pilot Drills-4*73 mm” ticari isimli eşya ile 8202.39.00.00.00 pozisyonunda beyan olunan “Panç Tutkaçları” ticari isimli eşyanın, 8207.50.60.00.00 pozisyonunda yer aldığının tespit edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen dampinge karşı vergi ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Olayda, beyannameler muhteviyatı eşyaların gümrük tarife istatistik pozisyonlarının belirtilmiş olduğu, bu özelliklere sahip eşyanın idarece tespit edilen tarife istatistik pozisyonunda yer almadığının ve bu pozisyonda hangi vergi oranına tabi olduğunun tespit edilmesinin gümrük idaresince kendiliğinden belirlenebilecek durumda bulunmasına karşın, davacının söz konusu eşyaları farklı tarife istatistik pozisyonunda beyan ettiğinden bahisle, ikinci tahlil raporuna atıfta bulunarak yapılan ek tahakkuk ve para cezası kararı ile bu karara vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının beyan ettiği pozisyonların hatalı olduğu, İkinci tahlil raporu sonucunda eşyaların gümrük tarife ve istatistik pozisyonunlarının kesin olarak tespit edildiği, Gümrük Yönetmeliği’nin Ek-14 de ayrıntısı ile yükümlü tarafından beyannamede doldurulacak zorunlu alanların belirlendiği, rakamsal alanların doldurulmasının yükümlünün sorumluluğunda bulunduğunu, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ : İthal edilen ürün veya eşyaya ait katalog üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile eşyanın kullanım alanları ve çalışma prensiplerinin tespiti yaptırılarak ulaşılacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere Mahkeme kararının ek tahakkukların iptaline ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İİNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına tescilli beyannameler muhteviyatı 8207.50.90.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilen “HSS-Pilot Drills-4*73 mm” ticari isimli ve 8202.39.00.00.00 pozisyonunda beyan olunan “Panç Tutkaçları” ticari isimli eşyanın, 8207.50.60.00.00 pozisyonunda yer aldığının tespit edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen vergiler ile vergiler üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 20. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay ile idare ve vergi mahkemelerinin, bakmakta oldukları davalara ait her çeşit incelemeyi kendiliklerinden yapacakları, mahkemelerin lüzum gördükleri evrakın, belirlenen süre içerisinde gönderilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilecekleri; 31. maddesinde ise, bu Kanun’da hüküm bulunmayan hususlarda; sayılan diğer işlemler yanında bilirkişi işlemleri bakımından da Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, bilirkişilerin, bilirkişilik bölge kurulları tarafından hazırlanan listelerden seçileceği ve bilirkişiler hakkında Bilirkişilik Kanunu ve 12/01/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun ilgili hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. 2577 sayılı Kanun’un 31. maddesinde atıfta bulunulan Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nu, yürürlüğe girdiği 01/10/2011 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldıran 6100 sayılı Kanun’un 447. maddesinde, mevzuatta, 1086 sayılı Kanun’a yapılan yollamaların, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun bu hükümlerinin karşılığını oluşturan maddelerine yönelik sayılacağı; 266. maddesinde ise, mahkemenin, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağı hükme bağlanmıştır. 4458 sayılı Gümrük Kanununun 15. maddesinin 1. fıkrasında, gümrük vergilerinin, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanacağı kurala bağlanmıştır. Gümrük Giriş Tarife Cetveli İzahnamesinin “Tarifenin Yorumu ile İlgili Genel Kurallar” başlıklı bölümünde yer alan 1.maddesinde, bölüm fasıl ve tali fasıl başlıklarının sadece gösterici nitelikte olduğu, yasal amaçlarla eşyanın tarifedeki yerinin saptanmasının, pozisyon metinlerine, bölüm veya fasıl notlarına ve pozisyonların ve notların anlamına aykırı düşmedikçe yorum kurallarına göre saptanacağı; 3. maddesinin (a) fıkrasında eşyayı en özel şekilde tanımlayan pozisyonun, daha genel şekilde tanımlayan pozisyona göre öncelik alacağı, 6. maddesinde ise; yasal amaçlar için, eşyanın bir pozisyonun alt pozisyonlarında sınıflandırılmasının, sadece aynı seviyedeki alt pozisyonların mukayese edilebilirliği dikkate alınarak, bu alt pozisyonlardaki şartlar ile bu pozisyonla ilgili alt pozisyon notlarına ve gerekli değişiklikler yapılmış olarak, tarifenin yorumu ile ilgili diğer kurallara göre saptanacağı belirtilmiş olup; buna göre, tek, iki veya daha fazla sayıdaki (-,– vb gibi) tirelerin sırasıyla esas alınması, bir eşyanın tarifedeki yerinin tespitinde aynı sayıdaki tireleri içeren alt açılımların birbiri ile mukayese edilmesi; eşyanın özellikleri dikkate alınarak tek tireli açılımdaki yeri tespit edildikten sonra, iki veya daha fazla tireli ayırımlara geçilmek suretiyle, 12 haneli pozisyon tespitinin yapılması gerektiği belirtilmiştir. Gümrük Giriş Tarife Cetvelinin 82 faslında; Adi Metallerden Aletler, Bıçakçı eşyası ve sofra takımları; Adi metallerden bunların aksam ve parçaları; 82.02 pozisyonunda; El testereleri; her türlü testere ağızları (freze testereler ve dişsiz testere ağızları dahil), 8202.39.00.00 pozisyonunun “–Diğerleri (aksam ve parçalar dahil), 82.07 pozisyonunda; El aletlerinin (mekanik olsun olmasın) veya makinalı aletlerin değişebilen aletleri (basınçla çukurlaştırma, ıstampalama, zımbayla delme, set ve yiv açma, raybalama, frezeleme, tornalama gibi) (metallerin çekilmesine veya ekstrüzyonla işlem görmesine mahsus haddeler ile kaya delmeye veya sondaj yapmaya mahsus aletler dahil); yer verilmiş, 8207.50.90.00.00 pozisyonun “—-Diğerleri alet ve cihazlar” olduğu belirtilmiş, 8207.50.60.00.00.00 pozisyonun ise “—– İş gören kısımları yüksek hız çeliğinden” açıklaması yapılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanan mahkeme kararının işlemin 4458 sayılı Kanun’un 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın reddine dair kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, davalı idarece temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın anılan hüküm fıkralarının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır. Davalı İdarenin, Mahkeme kararının, dava konusu işlemin dampinge karşı vergi ve katma değer vergisi ek tahakkukuna vaki itirazın reddine dair kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince: Yukarıda anılan Kanun maddelerine göre, ithale konu eşyanın nitelikleri itibariyle hangi pozisyonda yer alacağı, hakim tarafından eşyanın belirgin özelliğinin tespiti ve gerçek durumunun saptanması amacıyla eşya ve eşyaya ait katalog üzerinde eşyanın kullanım alanını gösteren belgeler getirtilerek konum ve pozisyonu tespit edilmeli, teknik bilgi eksikliği nedeniyle belirlenemez ise, bu durumda bilirkişi müessesesine başvurmalıdır. Bilirkişiye sadece, eşyanın teknik özelliklerini açıklanması amacıyla gidilmeli ve bilirkişiden, teknik bilgi eksikliğinin giderilmesini sağlayacak derecede geniş ve doyurucu bir rapor hazırlanması istenilmelidir. Düzenlenecek rapor, bilgi ihtiyacını karşılamadığı takdirde mahkemece gerekirse ikinci bir bilirkişi incelemesi yaptırılmalı, sonuçta, yapılan açıklama, belirleme ve nitelemelerinin, eşyanın teknik özelliklerini yeterince ortaya koyduğu kanaatini oluşturması durumunda, izahnamede yer alan açıklamalar da dikkate alınarak hukuki uyuşmazlık mahkemece çözümlenmelidir. Olayda, mahkemece, davacı tarafından ithal edilen eşyanın yukarıda izah edilen esaslar çerçevesinde, ithal edilen ürün veya eşyaya ait katalog üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile eşyanın kullanım alanları ve çalışma prensiplerinin tespiti yaptırılarak ulaşılacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere Mahkeme kararının ek tahakkukların iptaline ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen de kabulüne, 2. … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının; davaya konu işlemin para cezalarına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA, 3. Kararın, dava konusu işlemin ek tahakkuka dair kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA, 4. Yeniden bir karar vermek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 5. 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 6. 2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 11/02/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) – KARŞI OY : Eşyanın serbest dolaşıma girişinde gümrük yükümlülüğü, beyannamenin tescili ile başlamaktadır. Anılan yükümlülüklerden biri olan gümrük vergisinin tahakkukunda, verginin hesaplanmasına esas olan eşya kıymeti ile bu kıymete uygulanacak vergi oranının belirlenmesinde esas alınacak oranın saptanmasına olanak sağlayan ve aynı zamanda eşyayı rakamsal olarak ifade edip, Gümrük Giriş Tarifesindeki yerini gösteren pozisyon numarası ile cins, tür ve nitelikleri; sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinin yükümlü veya temsilcisi tarafından beyannamenin ilgili bölümlerinde gösterileceği, diğer bir ifadeyle beyan edileceği, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun çeşitli maddeleri ile Gümrük Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri gereğidir. Anılan Kanun’un, yükümlülerin beyanlarında kolaylık sağlamak ve tahakkuk ettirilecek vergilerin belirlenmesinde kullanılmak üzere, ilgililerin talebine istinaden verilecek bağlayıcı tarife bilgisine ilişkin esasları düzenleyen 9. maddesi ile gümrük vergilerinin hesaplanmasında kimyevi tahlil yapılmasıyla ilgili hükümleri içeren 243. maddesi de bu hükümlere paralel düzenlemelerdir. Öte yandan, 4458 sayılı Kanun’un 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; serbest dolaşıma giriş rejimi veya kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; 15. maddede belirtilen Gümrük Tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan ithalat vergileri ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken ithalat vergileri arasındaki fark %5’i aştığı takdirde, ithalat vergilerinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır. Anılan esaslar çerçevesinde, yükümlüsünce beyan edilen pozisyon için öngörülen orana nazaran daha yüksek oranda gümrük vergisine tabi tutulmasını gerektiren farklı bir pozisyonda yer aldığının tespit edilmesi halinde, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan koşullar dikkate alınarak ceza uygulanması gerekmektedir. Açıklanan nedenle, davalının temyiz isteminin kısmen kabulüyle, mahkeme kararının davacı adına 4458 sayılı Kanun’un 234. maddesinin 1(a) bendi uyarınca alınan para cezasına ilişkin hüküm fıkrasının da bozulması gerektiği oyu ile, kararın bu kısmına katılmıyorum.